Að lesa annarra munstur

Það er dimmt þegar ég vakna og dimmt þegar ég kem heim. Sólin kemur upp um tíuleytið og er sest um hálffimm. Í nóvember prjóna ég á morgnana, hálftíma með kaffinu, áður en ég fer í vinnuna. Á kvöldin les ég teikningar.

Teikningin að nr. 18 kom frá móðursystur minni. Hún er ljósrit af ljósriti, á einu A4-blaði. Engin fyrirsögn, ekkert ártal, engin prjónfesta. Bara rúður með krossum og punktum og tala efst í horninu: 8.

Svona fer ég að.

Fyrst tel ég

Ég tel rúðurnar í neðstu línunni og í þeirri efstu. Hér eru átta neðst og þrjár efst. Talan í horninu segir þá hvað lykkjurnar eru margar í einni munstureiningu neðst. Svo tel ég línurnar: 36. Það eru 36 umferðir. Með minni prjónfestu eru það 15 cm. Með nokkrum sléttum umferðum neðst er það berustykki á fullorðinn.

Svo leita ég að úrtökunum

Á gömlum teikningum eru þær sjaldan merktar. En þar sem línan styttist, þar hefur verið tekið úr. Hér styttist hún fjórum sinnum: í 18., 24., 30. og 34. umferð. Ég merki þær með blýanti á spássíunni.

Þá koma táknin

Kross, punktur og auð rúða eru þrír litir, en blaðið segir ekki hverjir. Ég les það út úr munstrinu sjálfu. Auða rúðan er oftast grunnurinn, því hún er algengust. Krossinn myndar stóru formin, svo hann er munsturliturinn. Punkturinn kemur sjaldan fyrir, einn og einn. Hann er kryddið.

Ég teikna hana upp sjálf

Áður en ég trúi teikningunni teikna ég hana upp sjálf, á mitt eigið rúðublað, í lit. Þrjár einingar hlið við hlið, ekki bara eina. Villur í ljósritum sjást ekki í einni einingu. Þær sjást þegar munstrið á að mætast og gerir það ekki. Í þessari var ein: í 11. umferð vantaði kross vinstra megin. Tígullinn var opinn öðrum megin.

Það sem blaðið segir ekki

Gömul teikning er bara berustykkið. Hún segir ekkert um bolinn, ermarnar eða stroffið. Það á maður að kunna. Móðursystir mín sagði að svona hefði þetta alltaf verið: konur skiptust á teikningum, ekki uppskriftum. Bolinn prjónaði hver eftir sínu máli.

Mér finnst það gott. Ég mæli peysu sem passar mér, tel lykkjurnar í henni og nota þær tölur. Fyrir nr. 18 mældi ég nr. 16. Hún er 95,5 cm í yfirvídd og nú vil ég aðeins víðari peysu, svo ég komist í hana utan yfir aðra. Þess vegna 98.

Síðast reikna ég

Teikningin segir ekki hvað á að fitja upp margar lykkjur. Ég vinn það aftur á bak. 98 cm yfirvídd eru 176 lykkjur í bol með minni prjónfestu. Ermarnar eru 54 lykkjur hvor efst. Tíu lykkjur af bol og tíu af ermi fara á band undir hvorri hendi. 176 plús 108 mínus 40 eru 244. Átta ganga ekki upp í 244. Ég tek fjórar lykkjur úr í fyrstu umferð berustykkisins og fæ 240. Það eru 30 einingar.

Staðan núna

Þetta tók þrjú kvöld og ég hef ekki prjónað eina lykkju í berustykkinu enn. Bolurinn er kominn upp að höndum, 38 cm, og fyrri ermin er hálfnuð. Úti er tveggja stiga frost og logn. Í morgun sat ég við eldhúsgluggann með kaffið og prjónaði ermina í myrkrinu, eftir tilfinningu. Slétt prjón í hring þarf ekki ljós.

Hvað ég myndi gera öðruvísi

Ég myndi spyrja móðursystur mína fyrr. Hún mundi að peysan á teikningunni var hvít og mórauð, og að krossinn var mórauði liturinn. Ég hafði giskað rétt á táknin en öfugt á litina. Ég ætla samt að halda mínum. Og ég myndi ljósrita blaðið áður en ég krota á það.