Að lesa munstur
Teikningarnar mínar eru allar gerðar á sama hátt. Hér stendur hvað rúðan þýðir, í hvaða átt er lesið, hvernig einingin er talin og hvaða litur er hvað.
Ein rúða er ein lykkja
Hver rúða á teikningunni er ein lykkja. Hver lína af rúðum er ein umferð. Liturinn á rúðunni er liturinn á lykkjunni.
Ég prjóna allt munstur í sléttu prjóni, svo rúðan segir bara til um lit, ekki um hvernig lykkjan er prjónuð.
Frá hægri til vinstri, neðan frá og upp
Ég prjóna í hring, svo allar umferðir eru lesnar frá hægri til vinstri. Fyrsta umferðin er neðst. Tölurnar hægra megin eru umferðirnar. Tölurnar undir teikningunni eru lykkjurnar í einni munstureiningu, og lykkja nr. 1 er lengst til hægri.
Örvarnar á myndinni sýna áttina. Þær eru ekki á teikningunum í færslunum.
Munstureiningin
Munstrið endurtekur sig allan hringinn. Sá hluti sem endurtekur sig heitir munstureining. Svigi undir teikningunni sýnir eina einingu.
Ég teikna alltaf þrjár einingar hlið við hlið, svo ég sjái hvernig þær mætast. Dökka línan á milli þeirra er bara til að sýna skilin. Hún er ekki prjónuð.
Til að vita hve oft einingin er prjónuð deili ég lykkjufjöldanum með breidd einingarinnar. 192 lykkjur deilt með átta eru 24 einingar. Ef það gengur ekki upp tek ég úr eða eyk út um nokkrar lykkjur í sléttri umferð áður en munstrið byrjar.
Úrtökur
Í berustykki fækkar lykkjunum á leiðinni upp. Þá mjókkar teikningin: efri línurnar eru styttri en þær neðri. Þar sem engin rúða er, þar er engin lykkja.
Litli mórauði þríhyrningurinn vinstra megin við línu þýðir að í þeirri umferð er tekið úr. Ég tek úr með því að prjóna tvær lykkjur saman, helst í einlitri umferð. Hvar í einingunni það er gert skiptir litlu, ef það er alltaf á sama stað.
Á litlu bogamyndunum við færslurnar sést sama munstrið í hring. Þar sést af hverju þarf að taka úr: hringurinn þrengist.
Litirnir
Ég nota fimm liti og sjaldan fleiri en þrjá í sömu flík. Númerin eru númerin á léttlopa, eins og þau standa á miðanum á dokkunni.
| Litur | Númer | Hvar ég nota hann | |
|---|---|---|---|
| hvítur | 0051 | munstur og grunnur í berustykkjum | |
| ljósgrár | 0054 | mildari en hvítur, í munstur | |
| grár | 0057 | aðallitur | |
| sauðsvartur | 0052 | aðallitur og munstur | |
| mórauður | 0053 | kryddið: ein eða tvær umferðir | |
Litirnir á skjánum eru ekki nákvæmir. Skjár er ekki ull.
Tákn á gömlum teikningum
Gamlar teikningar eru oft svarthvítar. Þá standa tákn fyrir litina: auð rúða, kross, punktur, stundum skástrik. Það er engin regla um hvaða tákn er hvaða litur. Skýringarnar eiga að standa við teikninguna.
Ef þær vantar má lesa það út úr munstrinu, eins og ég geri í færslunni Að lesa annarra munstur.
Prjónfestan
Teikning segir ekkert um stærð fyrr en prjónfestan er þekkt. Hjá mér eru 18 lykkjur og 24 umferðir 10 cm í léttlopa á prjóna nr. 4,5, mælt eftir þvott.
Þá er rúðan í raun ekki ferningur: lykkjan er breiðari en hún er há. Munstur sem er kringlótt á blaðinu verður því aðeins flatt í peysunni. Ég teikna samt á venjulegt rúðublað. Það er það sem ég á.
Um lopapeysuna sjálfa og sögu hennar má lesa á Wikipediu.
