Flík nr. 16

Fyrsti þvotturinn

12. júlí 2026

Nr. 16 fór í vatn í fyrsta sinn. Ég mældi fyrir og eftir. Peysan víkkaði um fimm sentímetra og lengdist um tvo og hálfan.

Tvær prufur teiknaðar sem rúðunet: sú fyrri með 19 sinnum 25 rúðum, sú seinni með 18 sinnum 24. — Tíu sinnum tíu sentímetrar af bolnum, tvisvar. Fyrri myndin er fyrir þvott: 19 lykkjur og 25 umferðir. Sú seinni er eftir þvott: 18 lykkjur og 24 umferðir. Ljósa röndin og ljósi dálkurinn eru þar sem ég taldi.

Lopi er harður og dálítið feitur þegar hann kemur af prjónunum. Lykkjurnar eru ójafnar og munstrið kiprast aðeins saman. Þetta lagast allt í fyrsta þvotti. Þess vegna dæmi ég aldrei peysu fyrr en hún hefur blotnað.

Svona geri ég

Ég læt volgt vatn renna í baðkarið, um 30 gráður. Ég finn hitann með úlnliðnum og nota engan hitamæli.
Ég set eina matskeið af ullarsápu út í.
Peysan liggur í vatninu í tuttugu mínútur. Ég hreyfi hana ekki og nudda hana ekki. Ull þæfist ef maður nuddar hana í volgu vatni.
Ég skola einu sinni í jafnvolgu vatni.
Ég lyfti peysunni upp með báðum höndum undir henni. Blaut lopapeysa er þung og teygist ef hún hangir.
Ég rúlla henni inn í stórt handklæði og stíg á rúlluna.
Svo legg ég hana flata á þurrt handklæði, toga hana í rétt mál og læt hana þorna.

Tuttugu mínútur við baðkarið eru langur tími þegar maður má ekkert gera. Ég sat á brúninni og las miðann á ullarsápunni tvisvar.

Eitt lærði ég af nr. 12: handklæðið má ekki vera með munstri. Vöfflumunstur þrykkist í blautan lopa og situr þar fram að næsta þvotti.

Í þetta sinn þornaði hún úti á svölum. Það var sextán stiga hiti og hafgola, sem er gott sumarveður hér. Það tók einn og hálfan sólarhring. Ég sneri henni einu sinni.

Blautur lopi lyktar eins og kind. Það er ekki vond lykt, en hún er ákveðin. Svalirnar lyktuðu eins og fjárhús í tvo daga. Nágranni minn spurði hvort ég hefði fengið mér hund.

Mál fyrir og eftir

Mál	Fyrir þvott	Eftir þvott
Yfirvídd	90,5 cm	95,5 cm
Sídd	62 cm	64,5 cm
Ermalengd	46 cm	48 cm
Lykkjur á 10 cm	19	18
Umferðir á 10 cm	25	24

Tölurnar sýna það sem ég gleymi alltaf: prjónfestan sem skiptir máli er sú sem mælist eftir þvott. Prufan mín fyrir nr. 16 var þvegin, sem betur fer. Annars hefði ég fitjað upp 181 lykkju í stað 172 og prjónað peysu sem væri fimm sentímetrum of víð.

Fimm sentímetrar eru mikið. Ég mældi þrisvar til að vera viss. Lopinn dregst saman á prjónunum og réttir úr sér í vatninu, eins og hann andi frá sér.

Munstrið eftir þvott

Munstrið breyttist mest. Fyrir þvott sáust skilin þar sem ég skipti um lit í byrjun umferðar. Hvítu lykkjurnar sátu dýpra en þær sauðsvörtu. Eftir þvott er yfirborðið jafnt og lopinn hefur fyllt upp í götin. Peysan er líka mýkri. Hún stingur minna í hálsinn.

Ég vigtaði hana þurra: 469 grömm. Það eru 385 af sauðsvörtu, 46 af hvítu og 38 af ljósgráu. Þar með er nr. 16 búin. Hún tók 35 kvöld, ef ég tel berustykkið tvisvar.

Hvað ég myndi gera öðruvísi

Ég myndi mæla peysuna á sömu stöðum fyrir og eftir og merkja staðina með bandi. Ég mældi síddina á tveimur stöðum og fékk tvær tölur. Og ég myndi þvo á föstudegi. Þá hefur hún helgina til að þorna og ég freistast ekki til að fara í hana raka.